Ballkani Perëndimor Archives - AKSK

Ballkani Perëndimor bashkohet në Tiranë për dialogun rajonal mbi sigurinë kibernetike

aksk admin — Mon, 20 Oct 2025 12:08:43 +0000

Autoriteti Kombëtar për Sigurinë Kibernetike (AKSK) dhe Ministria e Punëve të Jashtme e Mbretërisë së Hollandës, në bashkëpunim me Observer Research Foundation America dhe Albania Sustainable Development Organization, organizuan në Tiranë një dialog rajonal mbi politikat e sigurisë kibernetike.

Ky aktivitet mblodhi 50 pjesëmarrës nga qeveria, biznesi dhe shoqëria civile nga gjashtë vendet e Ballkanit Perëndimor. Agjenda e takimit trajtoi mënyrat për të përmirësuar bashkëpunimin rajonal në mbrojtjen kibernetike, reagimin ndaj incidenteve, diplomacinë kibernetike dhe ngritjen e kapaciteteve.

Drejtori i Përgjithshëm i AKSK, z. Igli Tafa, u shpreh: “Ende ekziston një hendek i ndjeshëm në fushën e sigurisë kibernetike në të gjithë Ballkanin Perëndimor. Sfida të tilla nuk mund të përballohen të vetëm, por vetëm përmes bashkëpunimit dhe ndërtimit të përbashkët të kapaciteteve mund të ecim përpara.”

Ernst Noorman, Ambasador i Posaçëm për Çështjet e Sigurisë Kibernetike në Ministrinë e Punëve të Jashtme të Mbretërisë së Hollandës, theksoi:
“Siguria kibernetike kërkon përfshirje të shumë aktorëve, nuk është vetëm çështje qeveritare, por përfshin gjithë shoqërinë. Me digjitalizimin që sjell efikasitet, sfidat bëhen gjithnjë e më komplekse. Veprimi i koordinuar dhe besimi i ndërsjellë janë thelbësorë nëse duam të ecim përpara së bashku.”

Ky dialog ndërtohet mbi rezultatet e takimeve të mëparshme të zhvilluara në Tiranë në nëntor 2024 dhe në Shkup, Maqedonia e Veriut, në qershor 2022 dhe shtator 2023.

AKSK mirëpret delegacionin nga institucionet përgjegjëse për sigurinë kibernetike të Kosovës

aksk admin — Fri, 25 Jul 2025 10:54:50 +0000

Në vijim të angazhimeve për forcimin e bashkëpunimit rajonal dhe ndërtimin e marrëdhënieve të qëndrueshme ndërinstitucionale në fushën e sigurisë kibernetike, Autoriteti Kombëtar për Sigurinë Kibernetike mirëpriti sot një delegacion nga institucionet homologe të Republikës së Kosovës.

Delegacioni, i kryesuar nga Z. Lulëzon Jagxhiu, Këshilltar për Teknologjinë e Informacionit pranë Zyrës së Kryeministrit të Kosovës, përfshinte përfaqësues nga institucionet përgjegjëse për mbrojtjen kibernetike dhe transformimin digjital. Vizita u fokusua në prezantimin e veprimtarisë së AKSK, kuadrit ligjor dhe rregullator, strukturës funksionale dhe kapaciteteve operacionale, përfshirë proceset e monitorimit dhe reagimit ndaj incidenteve, mekanizmat e koordinimit ndërinstitucional dhe bashkëpunimin me aktorët e tjerë në vend.

Në fjalën e tij, Drejtori i Përgjithshëm i AKSK, z. Igli Tafa, theksoi se ndërtimi i një partneriteti me institucionet homologe të Kosovës është pjesë e vizionit të qeverisë për rritjen e qëndrueshmërisë kibernetike në nivel rajonal. Ai u shpreh se shkëmbimi i praktikave dhe përvojave konkrete është thelbësore për të adresuar sfidat gjithnjë në zhvillim të hapësirës digjitale.

Vizita konfirmoi angazhimin e ndërsjellë për të ndërtuar ura bashkëpunimi midis Shqipërisë dhe Kosovës për sigurinë kibernetike, në funksion të një objektivi të përbashkët për mbrojtjen e hapësirës sonë digjitale dhe forcimin e qëndrueshmërisë kibernetike në nivel kombëtar dhe rajonal.

Pse Bashkimi Europian duhet ta integrojë Ballkanin Perëndimor në Agjencinë e tij për Sigurinë Kibernetike?

aksk admin — Mon, 14 Jul 2025 11:26:05 +0000

Po jetojmë në një periudhë të karakterizuar nga cenueshmëria digjitale dhe paqëndrueshmëria gjeopolitike. Në këtë kontekst, siguria kibernetike nuk është më thjesht çështje e qëndrueshmërisë kombëtare, por përbën një dimension thelbësor të procesit të integrimit europian në rajonin tonë. Për gjashtë vendet e Ballkanit Perëndimor (WB6), domosdoshmëria për t’u përafruar me kuadrin e Bashkimit Europian për sigurinë kibernetike nuk është thjesht teknike – është ekzistenciale.

Gjatë këtij viti, organizuam tryeza politike në Tiranë, Berlin dhe Bruksel për të diskutuar se si Ballkani Perëndimor mund të afrohet më shumë me mekanizmat dhe politikat e BE-së për sigurinë kibernetike. Në secilën prej këtyre tryezave, pjesëmarrësit shprehën një thirrje të përbashkët drejtuar Bashkimit Europian: të ndërmarrë një hap të guximshëm dhe strategjik – të mundësojë integrimin e fazuar të WB6 në Agjencinë e Bashkimit Europian për Sigurinë Kibernetike (ENISA). Ky proces duhet të nisë me dhënien e statusit të vëzhguesit dhe me zhvillimin e një harte të qartë drejt anëtarësimit të plotë.

BE-ja e ka pranuar tashmë se tranzicioni digjital është në zemër të së ardhmes së saj. Përmes nismave si “Growth Facility” për Ballkanin Perëndimor, është theksuar se qëndrueshmëria digjitale e rajonit është kyçe për konvergjencën me BE-në. Por, ndonëse retorika e njeh sfidën digjitale, instrumentet e integrimit në fushën e sigurisë kibernetike duhet të jenë të hapura për vendet kandidate. ENISA, si aktor kritik në mbrojtjen e infrastrukturës digjitale të BE-së, aktualisht nuk ofron një rrugë formale për pjesëmarrjen e WB6, përveç bashkëpunimit me vende të treta. Kjo nuk do të thotë se nuk ka bashkëpunim mes ENISA-s dhe vendeve të WB6; përkundrazi, drejtuesit e ENISA kanë qenë shumë aktivë në mbështetjen e rajonit. Megjithatë, kjo marrëdhënie duhet thelluar. Duke qenë se BE-ja po kërkon ide për avancimin e integrimit gradual, ENISA është opsioni i duhur – është logjike dhe me përfitim të ndërsjellë.

Një mundësi e rëndësishme ndodhet aktualisht në tryezë: Komisioni Europian po rishikon Aktin e Sigurisë Kibernetike të BE-së, i cili përcakton mandatin, fushëveprimin dhe strukturën e ENISA-s. Ky është momenti i duhur për të përfshirë dispozita ligjore që mundësojnë dhënien e statusit të vëzhguesit për vendet kandidate. Një ndryshim i tillë jo vetëm që do të pasqyronte realitetin gjeopolitik të zgjerimit, por gjithashtu do t’i jepte WB6 mundësinë të kontribuojë në qëndrueshmërinë kibernetike të Europës – që tani, jo vetëm pas anëtarësimit.

Ballkani Perëndimor nuk ndodhet në periferi të digjitalizimit europian – është në zemër të tij. Incidentet kibernetike në një pjesë të Europës nuk janë kurrë thjesht lokale. Sulmet kibernetike të vitit 2022 ndaj Shqipërisë ishin një alarm për të gjithë rajonin, duke treguar se aktorët keqdashës përfitojnë nga boshllëqet institucionale dhe cenueshmëritë rajonale. Fragmentimi i kapaciteteve në fushën e sigurisë kibernetike në WB6 rrit ekspozimin e gjithë kontinentit.

Ajo që rajoni ka nevojë sot është integrimi operacional. Sa i përket marrëdhënieve të avancuara me ENISA dhe statusit të vëzhguesit, kjo do të thotë pjesëmarrje në rrjetet e njohurive të ENISA-s, kontribut në kornizën e certifikimit dhe përafrim me standardet e saj për përgjigje ndaj incidenteve. Integrimi i fazuar në ENISA është mënyra më efektive për të forcuar dhe zhvilluar kapacitetin e rajonit për të parandaluar, zbuluar dhe për t’u përgjigjur ndaj kërcënimeve kibernetike, duke promovuar në të njëjtën kohë konvergjencën ligjore dhe institucionale me normat e BE-së. Udhëheqësit e BE-së dhe vendeve anëtare kanë shprehur mbështetje për integrimin gradual – dhe në këtë kontekst, ENISA është zgjedhja më e logjikshme.

Vendet e rajonit janë të gatshme. Shumica prej tyre kanë krijuar tashmë agjenci kombëtare për sigurinë kibernetike dhe kanë miratuar strategji të përafruara me Direktivën për Sigurinë e Rrjeteve dhe Informacionit (NIS) të BE-së. Por përafrimi me Aktin për Sigurinë Kibernetike të BE-së dhe pjesëmarrja e kuptimplotë në punën e ENISA-s kërkon më shumë sesa reforma të brendshme – kërkon akses.

Ne propozojmë një qasje në tre faza:

1. BE-ja duhet të ndryshojë Aktin e Sigurisë Kibernetike për të lejuar dhënien e statusit të vëzhguesit për vendet e WB6 që plotësojnë kriteret bazë ligjore dhe institucionale – një model që tashmë ekziston për vendet e EEA si Norvegjia dhe Islanda.

2. ENISA dhe Komisioni Europian duhet të kryejnë vlerësime të fizibilitetit dhe të ofrojnë mbështetje teknike për të ndihmuar WB6-në të arrijë standardet e nevojshme.

3. Duhet të hartohet një plan i qartë drejt anëtarësimit të plotë, i lidhur me përparimin e secilit vend në procesin e anëtarësimit në BE dhe përafrimin me standardet e ENISA-s.

Në kuadër të nismës IGNITA, të mbështetur nga Fondacionet e Shoqërisë së Hapur – Ballkani Perëndimor, Qendra Kosovare për Studime të Sigurisë (QKSS) ka publikuar një dokument politik mbi ENISA-n, ku paraqitet në detaje kjo hartë rruge, gjendja aktuale në WB6 për sa i përket sigurisë kibernetike, hapat që duhen ndërmarrë për të qenë të gatshëm për statusin e vëzhguesit, si dhe argumentet pse ky status duhet të mundësohet.

Ky integrim duhet të jetë i barabartë në të gjithë rajonin. Marrëveshjet bilaterale të fragmentuara do të përforconin pabarazitë ekzistuese. Në vend të kësaj, BE-ja duhet të ndjekë një qasje koherente rajonale, duke ndërtuar mbi dinamikën e Procesit të Berlinit dhe prioritetet e përbashkëta të identifikuara në kuadrin e Reformës dhe Mekanizmit të Rritjes. Konkluzionet e udhëheqësve nga Samiti i Procesit të Berlinit në Tiranë në vitin 2023 mbështesin integrimin e Ballkanit Perëndimor në kuadrot e sigurisë kibernetike të BE-së.

Nga këndvështrimi i BE-së, integrimi i fazuar i WB6 në ENISA do të përforconte konkretësinë e angazhimit për zgjerim. Do të ishte gjithashtu një hap praktik drejt rritjes së qëndrueshmërisë, duke ulur sipërfaqen e rrezikut të Tregut Unik Digjital të Europës. Siguria kibernetike është nga natyra e saj transnacionale – prandaj edhe qeverisja e saj duhet të jetë e tillë.

Për ta bërë të qartë: nuk po kërkojmë rrugë të shkurtuara. Integrimi në ENISA duhet të fitohet përmes reformave dhe përafrimit me normat e BE-së. Por, BE-ja nga ana e saj duhet të hapë derën dhe të tregojë se përputhshmëria do të shpërblehet me pjesëmarrje.

Për WB6, bashkimi me ENISA-n do të institucionalizonte bashkëpunimin, do të përforconte një kulturë të standardeve dhe do të nxitë llogaridhënie të ndërsjellë në një fushë ku margjinat për gabime janë gjithnjë e më të vogla. Gjithashtu, do të dërgonte një mesazh të fortë për qytetarët e rajonit tonë: integrimi europian po ndodh, në sektorë konkretë, është i prekshëm dhe është një proces i gjallë që jep rezultate.

Ndërsa Komisioni Europian shtyn përpara zbatimin e Reformës dhe Mekanizmit të Rritjes dhe rishikon Aktin e Sigurisë Kibernetike, momenti për të vepruar është tani. Integrimi në fushën e sigurisë kibernetike për Ballkanin Perëndimor duhet të nisë me ura institucionale. ENISA është pika ideale e nisjes.

*Ky artikull është material i publikuar në European Western Balkans, opinion nga Dr Igli Tafa dhe Mentor Vrajolli: https://europeanwesternbalkans.com/2025/07/11/53121/

Siguria Kibernetike në Zgjerim – AKSK përfshin operatorë të rinj në listën e infrastrukturave kritike dhe të rëndësishme të informacionit

aksk admin — Tue, 08 Jul 2025 07:36:27 +0000

Në kuadër të ligjit “Për sigurinë kibernetike” dhe pas vendimit të Këshillit të Ministrave për miratimin e listës së infrastrukturave kritike dhe të rëndësishme të informacionit, Autoriteti Kombëtar për Sigurinë Kibernetike ka nisur zbatimin e këtij vendimi përmes takimeve me subjektet e përfshira.

Gjatë takimeve të zhvilluara sot, përfaqësuesit e operatorëve u njohën me kuadrin e ri ligjor dhe me rolin e AKSK-së si autoritet mbikëqyrës. U trajtuan çështje që lidhen me detyrimet që burojnë nga përfshirja në listë, përfshirë zbatimin e masave të sigurisë, ngritjen e strukturave të brendshme për menaxhimin e riskut kibernetik dhe procedurat e raportimit të incidenteve.

I pranishëm në këto takime, Drejtori i Përgjithshëm i AKSK-së, z. Igli Tafa, vlerësoi përfshirjen e operatorëve të rinj si një hap thelbësor drejt zgjerimit të mbrojtjes kibernetike në nivel kombëtar dhe theksoi se ndarja e njohurive dhe përvoja e grumbulluar nga Autoriteti ndër vite do të vihet në funksion të operatorëve që i bashkohen këtij sistemi. Sipas tij, bashkëpunimi i ngushtë me çdo subjekt të përfshirë është thelbësor për ndërtimin e një hapësire të sigurt dhe të qëndrueshme digjitale. Ai i cilësoi operatorët e rinj si “ambasadorë të sigurisë kibernetike”, duke nënvizuar rolin e tyre të ri në mbrojtjen e funksioneve kritike që mbështesin jetën institucionale dhe interesin publik.

AKSK do të vijojë të ofrojë mbështetje teknike dhe trajnime të dedikuara për subjektet e përfshira, me qëllim zbatimin efektiv të kërkesave ligjore dhe rritjen e kapaciteteve të brendshme për të përballuar sfidat e vazhdueshme të sigurisë në hapësirën digjitale.

Siguria kibernetike, një prioritet i përbashkët BE–Shqipëri

aksk admin — Wed, 11 Jun 2025 10:48:24 +0000

Në përmbyllje të projektit “Cyber Security Rapid Response”, kishim kënaqësinë të mirëprisnim në ambientet e Autoritetit Kombëtar për Sigurinë Kibernetike Ambasadorin e Bashkimit Evropian në Shqipëri, z. Silvio Gonzato.

Ambasadori u prit nga Drejtori i AKSK, z. Igli Tafa, me të cilin ndanë një bisedë mbi rrugëtimin dyvjeçar të këtij projekti dhe mbi sfidat e përbashkëta të sigurisë kibernetike.

Projekti, i financuar nga Bashkimi Evropian dhe i zbatuar nga “e-Governance Academy” i Estonisë, ka kontribuar në forcimin e kapaciteteve në fushën e sigurisë kibernetike dhe përgatitjen e institucioneve për t’u përballur me kërcënimet digjitale në mënyrë më të qëndrueshme dhe të koordinuar.

“Projekti ka kontribuar ndjeshëm jo vetëm për sektorin publik dhe privat, por edhe për përfshirjen e universiteteve dhe mbi 2000 studentëve në ndërtimin e kapaciteteve të reja në këtë fushë,” u shpreh z. Tafa, duke falënderuar Bashkimin Evropian për mbështetjen e vazhdueshme.

“Siguria kibernetike është një ndër prioritetet kryesore të BE-së. Partneriteti ynë me Shqipërinë po forcon qëndrueshmërinë rajonale, kapacitetet teknike dhe bashkëpunimin në një moment kyç,” theksoi Ambasadori Gonzato.

Vizita u përmbyll me një takim të përbashkët ndërmjet përfaqësuesve të AKSK dhe AKSHI, ku u diskutua nevoja për të thelluar bashkëpunimin ndërinstitucional dhe për të çuar përpara përpjekjet e përbashkëta drejt forcimit të sigurisë digjitale në vend, me mbështetjen e Bashkimit Evropian.

Festat e Fundvitit – Takim për Vigjilencë të Shtuar me Infrastrukturat Kritike të Informacionit

admin aksk — Mon, 30 Dec 2024 09:28:40 +0000

Gjatë ditëve të fundit të këtij fundviti, Autoriteti Kombëtar për Sigurinë Kibernetike organizoi disa takime me përfaqësuesit e Infrastruktures Kritike të Informacionit. Qëllimi kryesor i këtyre takimeve ishte diskutimi dhe shkëmbimi i informacionit mbi rreziqet kibernetike që mund të shtohen gjatë periudhës festive, si dhe masat që duhen ndërmarrë për të parandaluar dhe adresuar këto kërcënime.

Këto takime u përqendruan në promovimin e praktikave më të mira, rritjen e vigjilencës dhe forcimin e bashkëpunimit mes institucioneve për të siguruar mbrojtjen e infrastrukturave kritike. Festat janë një moment gëzimi për të gjithë, por siguria kibernetike duhet të mbetet prioritet, për të garantuar një fundvit të sigurt dhe të qetë për çdo qytetar dhe institucion.

Workshop-i për Sigurinë Kibernetike: Forcimi i Kapaciteteve dhe Vizionet për Akademinë Kombëtare të Sigurisë Kibernetike

aksk admin — Tue, 12 Nov 2024 07:42:59 +0000

U zhvillua sot dita e parë e workshop-it dy-ditor të organizuar nga Autoriteti Kombëtar për Sigurinë Kibernetike, në bashkëpunim me Departamentin Amerikan të Shtetit, CRDF Global, CYSEG dhe Institutin për Siguri Kibernetike dhe Forensikë Digjitale në Akademinë Ushtarake “Gjeneral Mihailo Apostolski” – Shkup (MAGMA).

Në ceremoninë e hapjes, Drejtori i Autoritetit Igli Tafa, theksoi rëndësinë e zhvillimit të kapaciteteve në fushën e sigurisë kibernetike, si dhe vizionin për krijimin e një Akademie Kombëtare të Sigurisë Kibernetike, e cila do të shërbejë për trajnimin dhe zhvillimin e aftësive të ekspertëve në Shqipëri dhe rajonin e Ballkanit Perëndimor.

Pjesëmarrësit, profesionistë të sigurisë kibernetike nga sektori publik dhe privat, patën mundësinë të angazhohen në ushtrime interaktive për të forcuar aftësitë e tyre në menaxhimin e incidenteve dhe reagimin ndaj krizave. Ata përdorën një platformë të re për simulime të situatave reale, që ndihmon në rritjen e kapacitetit për të parandaluar dhe përballuar me sukses kërcënimet kibernetike.